آموزش تحصیلات تکمیلی علوم پایه دانشکده  

اساتید راهنما

دکتر علیقلی سبحانی

دکتر لیلی صفدریان

اساتید مشاور

دکتر فردین عمیدی

دکتر مهدی مهدی زاده

دکتر رضا افلاطونیان

نگارنده: شایسته مهدی نژادیانی

مقطع: دکتری تخصصی PhD بیولوژی تولید مثل

عنوان: بررسی مسیر سیگنالینگ Wnt/β-catenin  در فاز پرولیفراتیو اندومتر بیماران مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) به دنبال القاء تخمک گذاری با کلومفین سیترات یا لتروزل

چکیده فارسی

مقدمه: سندرم تخمدان پلی کیستیکPolycystic Ovary Syndrome (PCOS)  به عنوان شایعترین اختلال اندوكرينولوژي زنان در سنین تولیدمثلی می باشد که با اختلال در تخمک گذاری همراه است. برای مقایسه اثرات لتروزل (letrozole) و کلومیفین سیترات (CC) (clomiphene citrate)  بر پاسخ اندومتری به عنوان داروهای خط اول درمان در طی القاء تخمك گذاري در زنانPCOS ، ما اثرات لتروزل و CC را بر ضخامت اندومتر با استفاده از آنالیز ملکولی مسیر پیام رسان Wnt ارزیابی کردیم.

روش کار: افراد وارد شده به این مطالعه شامل 32 نفر بودند. 24 بیمار با تشخیص PCOS و 8 بیمار دیگر با علت مردانه، که به عنوان گروه کنترل بودند. بیماران PCOS به سه گروه تقسیم شدند: زنانی که با لتروزل (5 میلی گرم در روز) و یا CC (100 میلی گرم در روز) برای مدت 5 روز که از روز سوم سیکل شروع شده بود، تحریک شدند و افراد در گروه سوم که هیچ نوع دارویی دریافت نکردند. در روز دوازدهم سیکل قاعدگی، با استفاده از سونوگرافی واژینال ضخامت اندومتر ارزیابی شد. همچنین در همین روز نمونه های خونی و نیز بافت اندومتر با استفاده از پاپیل کورت از همه افراد وارد شده به مطالعه، گرفته شد. نمونه های خونی جهت ارزیابی هورمون های استروژن، پروژسترون، FSH و LH به روش الایزا بررسی شدند. نمونه های بافتی به منظور آنالیز ملکول های DKK1, β-catenin, Gsk3β, Wnt8b و Wnt3 در سطح ژن و پروتئین با استفاده از تکنیک Real-Real-time PCR و وسترن بلات مورد ارزیابی قرار گرفتند.

یافته ها: نتایج در بررسی های دموگرافیک افراد مورد مطالعه شامل سن، شاخص توده بدنی (BMI) و ارزیابی هورمونی روز سوم در گروهها تفاوت معناداری را نشان ندادند. ضخامت اندومتر در گروه CC به طور معناداری در مقایسه با گروه لتروزل کاهش یافته بود. سطح سرمی استروژن کمتر و سطح سرمی پروژسترون بیشتر به طور معناداری در گروه لتروزل در مقایسه با CC بود. تفاوت معناداری در سطح سرمی LH و FSH در بین گروه های درمانی دیده نشد.

CC به طور معناداری بیان لیگاندهای Wnt8b و  Wnt3در سطح ژن و پروتئین را در مقایسه با دیگر گروه ها کاهش داد. همچنین پروتئین مهار کننده DKK1 در هر دو سطح ژن و پروتئین افزایش معنادار در گروه CC در مقایسه با دیگر گروه ها نشان داد. بیان فرم فعال پروتئین  β-cateninو نیز فرم غیر فعال GSK3β کاهش معناداری را درگروه CC نشان داد.

نتیجه گیری: این نتایج نشان می دهند که لتروزل به طور موثری الگوی بیان ملکول های کلیدی مسیر پیام رسان Wnt را تحت تاثیر قرار می دهد که منجر به پاسخ اندومتری بهتری در مقایسه با CC می شود.

کلمات کلیدی: مسیر پیام رسان Wnt ؛ ضخامت اندومتر ؛ لتروزل ؛ کلومیفن سیترات.

Abstract

The study of Wnt/β-catenin signaling pathway in the proliferative phase of endometrium of women with polycystic ovary syndrome followed ovulation induction by clomiphene citrate or letrozole

Background: Polycystic ovary syndrome (PCOS) is considered as the most common endocrinopathy of reproductive aged women along with ovulatory dysfunction. To compare the effects of letrozole and clomiphene citrate (CC) on endometrial response as first line for ovulation induction in women with PCOS, we evaluate the effectiveness of letrozole and CC on endometrial thickness (ET) using molecular analysis of Wnt pathway.

Methods: A total of 32 women were included in the study, 24 women with PCOS and 8 fertile ovulatory women with male factor selected as control cases. The PCOS women were divided into three groups; women stimulated with letrozole (5mg), or with CC (100mg), and the third group was allowed to ovulate spontaneously (natural cycles). On day 12 menstrual cycle, endometrial thichness was measured using vaginal ultrasound. The blood and endometrium samples were collected as well. Real-time PCR and western blotting were performed to analyze gene and protein expression endometrial samples, including DKK1, Gsk3β, β-catenin, Wnt3, and Wnt.8b.

Results: The mean age, BMI, and hormone profile between groups were similar. ET was significantly increased in letrozole as compared to CC group (P<0.05). Levels of serum estradiol (E2) and progesterone (P4) were statistically significantly lower and higher, respectively, in the letrozole group compared with CC No significant differences were observed between treatment groups in levels of serum LH and FSH.

CC reduced significantly mRNA and protein expression levels of Wnt3, Wnt.8b, and also decreased expression of DKK1 as compared to CC.  Protein inactive form of Gsk3β and β-catenin was reduced, in CC when compared with letrozole and control groups.

Conclusion(s): Collectively, these results suggest that Letrozole positively influences expression patterns key molecules in the Wnt-signaling pathway compared to CC.

Key Words: Clomiphene citrate, Letrozole, endometrium thickness, wnt signaling pathway