اساتید راهنما:

دکتر احمدرضا دهپور

دکتر محمود قاضی خوانساری 

اساتید مشاور:

دکتر ملیحه نوبخت

سید مهدی رضایت

نگارنده: ایرج یزدانی 

مقطع دكتري تخصصي فارماكولوژي

عنوان پژوهش : مقايسه اثرات محافظتي نورتريپتيلن بر میزان آسیب اکسیداتیو و آپوپتوز ناشي از القاء ایسكمی‌ ـ ‌رپرفیوژن در بیضه موش صحرایی نر با سايكلوسپورينA نقش:

(Mitochondrial permeability transition pore (MPTP

 

 

مقدمه و هدف: پیچ خوردگی بیضه به دلیل پیچش طناب اسپرماتیک، اختلال خونرسانی به بافت بيضه را سبب می‌شود. جهت حفظ عضو، رفع پیچش طناب اسپرماتیک به کمک جراحی و برقراری مجدد جریان خون الزامی است. رپرفیوژن می‌تواند منشاء آسیب ناشی از اکسیداتیو استرس و فعال شدن كاسپاز‌ها و مسیرهای مرگ سلولی با منشاء ميتوكندريايي برای بافت باشد. مطالعات بيانگر نقش كانال‌هاي ميتوكندریایي MPTP در بروز و تشدید آسيب ایسکمی‌ ـ رپرفیوژن است. آزاد شدن عوامل فعال كننده مسيرهاي مرگ سلولي از طريق منافذ MPTP ميتوكندري با خروج آپوپتوزوم‌ها و فعال شدن كاسپازها سبب شكست DNA در هسته شده و مي‌تواند در دستگاه تناسلي با تأثیر در سلول‌های ژرمینال، سبب كاهش اسپرماتوژنز شود.

 در اين مطالعه سايكلوسپورين A با اثرات كاهندگي اكسيداتيو استرس بافتي و نيز يك مهاركننده اختصاصی منافذ MPTP، در بافت‌ها از جمله در بافت بيضه، با اثرات درماني نورتریپتیلن به عنوان مهار کننده غیرمستقیم کانال، در كاهش آسيب بافتي مقایسه شد.

روش کار: يكصدوشصت رت نر Wistar albino مورد مطالعه، به ده گروه شانزده سري تقسيم شدند. درگروه کنترل و شم بيضه راست را خارج کرده و داده‌های حاصل از این گروه به عنوان داده‌های پایه استفاده شدند. درگروه چرخش ـ رفع چرخش متعاقب یک ساعت ایسكمی‌720 درجه‌اي، جريان خون بافتي برقرار شد. درکلیه گروه‌های گیرنده دارو علاوه بر ایجاد ایسكمی‌ ـ رپرفیوژن یک ساعته در بافت، تزریق داخل صفاقی دارو در دو دوز یکسان، 30 دقیقه قبل  وبعد از رپرفیوژن انجام گرفت؛ درگروه‌های درمانی با نورتریپتیلن به ترتیب 2، 10 و mg/kg 20 و در گروه‌های درمانی با سايكلوسپورين A، به ترتیب 1، 5 و mg/kg10 و درگروه درمان ترکیبی؛ تزریق همزمان دوزهای پائین دو دارو صورت گرفت. در هرگروه تحت جراحی، 6 سر 4 ساعت پس از رپرفيوژن تحت بررسي‌هاي عوامل بيوشيميائي اكسيداتيو استرس، در6 سر حيوان 24 ساعت پس از انجام رپرفيوژن، تغییرات بافتي مورد بررسي قرارگرفت. در4 سرموش هرگروه مورد مطالعه، 30 روز پس از انجام رپرفيوژن، تأثیرات اسپرماتیک دارو در تعداد اسپرم و ميزان تحرك اسپرم اپيديديم مطالعه شد.

یافته‌ها: در كليه گروه‌هاي تحت بررسی، تفاوت معني‌داري بين گروه‌هاي کنترل و شم مشاهده نشد؛ درحالي‌كه تفاوت معني‌داري بين گروه كنترل و گروه چرخش ـ رفع چرخش ديده شد (001/0>P ).

 در بررسي عوامل بيوشيميائي اكسيداتيو استرس سطح MDA و Caspase-3 درگروه‌های درمانی با تزريق وابسته به دوز، کاهش معنی‌داری نسبت به گروه چرخش ـ رفع چرخش و همچنین فعالیت مارکرهاي آنتی‌اکسیدانت در غالب گروه‌های تحت درمان افزایش معنی‌داری نسبت به گروه چرخش ـ رفع چرخش داشته است.

در بررسی هیستوپاتولوژیک به‌‌دنبال انجام چرخش ـ رفع چرخش، افزايش شاخص Cosentino و كاهش ميانگين قطر لوله‌هاي اسپرم‌ساز بين گروه كنترل و گروه چرخش ـ رفع چرخش ديده شد. درگروه‌های تحت درمان، بهبود در این شاخص‌ها به‌صورت وابسته به دوز، نسبت به گروه چرخش ـ رفع چرخش مشاهده شد.

در مطالعه ايمونوهيستوشيمي با استفاده از آزمون TUNEL، نتایج حاصل از بررسی درصد لوله‌های اسپرم‌ساز دچار آپوپتوزیس و نسبت تعداد هسته‌های آپوپتوتیک در مقاطع عرضی لوله‌‌های اسپرم‌ساز، کاهش در ميانگين آپوپتوز سلول‌هاي زايا به‌دنبال درمان دارویی، به‌صورت وابسته به دوز، مشاهده شد.

 در مطالعه پارامترهای مرتبط با تعداد اسپرم و ميزان تحرك اسپرم در گروه‌های تحت درمان، بهبود وابسته به دوز، نسبت به گروه چرخش ـ رفع چرخش را نشان می‌دهد.

درگروه توأم درمانی با كمترين دوز دارويي، شاخص‌های درمانی افزایش معنی‌داری نسبت به گروه چرخش ـ رفع چرخش و اثرات بهبود در تمامی شاخص‌هاي تحت بررسي معادل با دوزهای متوسط مصرفی نورتریپتیلن و سايكلوسپورينA را نشان مي‌دهد.

نتیجه‌گیری: محافظت سلولی نورتریپتیلن احتمالاً از طریق مهار MPTP، می‌تواند مسیر سیگنالینگ سايكلوسپورينA را در شرایط ایسكمی ـ‌ رپرفیوژن تقویت کند.

 

کلمات کلیدی: ایسكمی ـ‌ رپرفیوژن، نورتریپتیلن، سايكلوسپورينA، اکسیداتیو استرس، آپوپتوز، رت

                                                  

خلاصه انگليسي ندارد.